Sammenvatting

In mijn scriptie "»Grammatik over det creolske sprog« af Joachim Melchior Magens i en lingvistisk og historisk kontekst" ["Grammatik over det creolske sprog"/"Grammatika van de Kreooltaal" in een lin guïstische en historische context"] behandel ik een grammatica uit 1770 van de op het Nederlands gebaseerde kreooltaal die ooit gesproken werd op de Deense Antillen, de eilanden St. Thomas, St. Jan og St. Croix. De grammatica is in het Deens geschreven door Joachim Melchior Magens, die onder meer werkzaam was bij de lokale overheid van deze Westindische eilanden. Tegelijkertijd met Magens schreef de Duitser Christian Georg Andreas Oldendorp een boek over de zending van de Herrnhutters op de Deense Westindische eilanden, waarin zich ook een beschrijving bevindt van de kreooltaal. Deze twee beschrijving en vergelijk ik in detail, en ik toon aan dat ze onafhankelijk van elkaar geschreven zijn, maar met zulke grote overeenkomsten in de beschrijv ing, dat ik concludeer dat de beschrijvingen betrouwbaar zijn. Om aan te tonen in hoeverre later onderzoekers naar deze kreooltaal het werk van Magens hebben gekend en gebruikt, heb ik elf werken onderzocht, onder andere van Hesseling, De Josselin De Jong en Schuchardt, en toon ik aan dat er slechts beperkt gebruik is gemaakt van Magens' werk. In het artikel van Schuchardt bevindt zich een deel van de tekst van een brief van A. Magens (een afstammeling van J.M. Magens). Het origineel van deze brief was als verloren beschouwd, maar ik presenteer een kopie, met toestemming van de Universiteitsbibliotheek in Graz, in wiens archief de brief zich bevindt.

Verder heb ik Magens' werk vergeleken met beschrijvingen uit dezelfde tijd van Deense en "exotische" grammatica's (Laps, Fante, Gã en Groenlands), waar de Lutherse zending mee in contact kwam, en ik laat zien dat Magens' beschrijving hun opbouw volgt, maar dat deze onafhankelijk van die beschrijvingen geschreven is. Afgezien van het meer taalwetenschappelijke deel bevat de scriptie ook een hoofdstuk over de historische situatie in de Deense koloniën en een beschouwing over de voorouders van Magens en zijn afstammelingen. Een presenta tie van grote delen van Magens' stamboom en meer informatie over mijn scriptie zijn te vinden op:

http://home6.inet.tele.dk/sadyhr/magens.html